چند ساعت درس بخوانیم
برنامه‌ریزی برای کنکور,مدیریت زمان,مطالعه برای کنکور

چند ساعت درس بخوانیم؟

اشتراک‌گذاری:

شاید درس‌خواندن یکی از دلهره‌آورترین کارهایی باشد که دانش‌آموزان باید در دوران دانش‌آموزی، کنکور یا دانشجویی (از نظر خودشان) با آن روبرو شوند. پیداکردن بهترین روش مطالعه که بهترین کارکرد و بازدهی را برای شما دارد می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. خیلی از دانش‌آموزان سعی می‌کنند با کمک قهوه و کافئین تمام شب را بیدار بمانند و برای موعد مقرر مطالعه کنند. بااین‌حال همه ما می‌دانیم که این هرگز بهترین روش نیست ولی بااین‌وجود بازهم آن را انجام می‌دهیم؛ بنابراین، سؤال واقعی این است: چند ساعت درس بخوانیم؟

نظر جمعی و مشترک بین دانشگاه‌ها از مطالعات انجام شده این است که به‌ازای هر ساعتی که در کلاس سپری می‌شود، دانشجویان باید تقریباً ۲-۳ ساعت را صرف مطالعه کنند؛ بنابراین، به‌عنوان‌مثال، اگر دوره یا درس شما سه ساعت دو روزه در هفته است، باید در هفته ۱۲ تا ۱۸ ساعت برای آن درس و کلاس مطالعه کنید. اگر کلاس شما یک ساعت در هفته است، باید آن مطالب را ۲ تا ۳ ساعت مطالعه کنید.

بسیاری از کارشناسان می‌گویند بهترین دانش‌آموزان با نتایج مطالعاتی خوب، بین ۵۰ تا ۶۰ ساعت در هفته مطالعه می‌کنند. این قطعاً باعث می‌شود که بتوانید برنامه‌های مورد علاقه‌تان در نتفلیکس و یا اینستاگرام را هم تماشا کنید!

اگر در حال گذراند یک دوره درسی یا کلاسی کامل هستید، بین زمان کلاس و جلسات مطالعه، یک شغل تمام‌وقت دارید. اگر این روش پیشنهادی را دنبال کنید و اصولی‌تر مطالعه کنید، مطمئناً در آزمون‌ها بهتر عمل می‌کنید، زیرا شب قبل از امتحانات اصلی‌تان تحت‌فشار قرار نمی‌گیرید. همه اساتید و کلاس‌ها با هم فرق دارند، اما هرچقدر هم که دیوانه‌کننده به نظر برسد، این انتظار یک دانشجو یا دانش‌آموز از خود است که شب قبل از امتحان، دروس با مدت مطالعه زیاد را بتوانند در زمان کوتاه و کامل بخوانند و انتظار نتیجه مطلوب داشته باشند.

✅ این مقدار زمان مطالعه واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد؟

می‌دانم به چه چیزی فکر می‌کنید و با شما موافقم. این سطح از کار برای یک دانشجوی معمولی واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد. در حقیقت، کاری که باید انجام دهید این است که پیشرفت خود را در هر یک از دروس یا کلاس‌هایتان ارزیابی کنید تا متوجه شویم چند ساعت درس بخوانیم. زمان بیشتری را صرف موضوعاتی کنید که دانش و اطلاعات شما در آنها کم است. مثلاً اگر مهارت مقاله‌نویسی یا مهارت نوشتاری بالا داشته باشید، شاید ۳۰ دقیقه را صرف بررسی محتوای کتاب برای امتحان قسمت رایتینگ زبان انگلیسی خود کنید ولی شاید باید چند ساعتی را صرف مطالعه لغات واژگان خود کنید چون احتمالاً دایره لغاتتان ضعیف و کم است و وقت بیشتری را باید صرف این قسمت برای آمادگی برای امتحان بکنید.

البته، دانشگاه‌ها  و کارشناسان قرار است ساعات طولانی مطالعه را به شما پیشنهاد کنند، اما وقتی نوبت به آن می‌رسد که شما وارد عمل شوید و زمان‌بندی کنید، همه چیز درباره شناختن خودتان است و اینکه در چه زمینه‌هایی عالی هستید و چه زمینه‌هایی باعث می‌شوند با مشکل مواجه شوید.

اگر زمان زیادی برای مطالعه مطالب هر درس و کلاس برای چند ساعت در روز دارید، حتماً این کار را انجام دهید. اما واقعیت این است که اکثر دانشجویان یا دانش‌آموزان این نوع و مقدار زمان را در اختیار ندارند. کلاس‌ها، چرت زدن، تماشای فیلم‌های نتفلیکس، داشتن شغلی برای پرداخت هزینه‌های دانشگاه و معاشرت‌ها و ارتباطات و گذراندن زیاد با دوستان، شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام، اغلب مقصران مطالعه شب امتحانی هستند.

✅ دریابید که چه نوع یادگیرنده‌ای هستید

خواندن و بازخوانی ۴ ساعته بدون وقفه کمکی به یادگیری شما نخواهد کرد. اگر می‌خواهید کارآمد یاد بگیرید، باید سبک یادگیری خود را تعیین کنید. آیا از طریق تصاویر بهتر یاد می‌گیرید؟ یا از طریق شنیدن؟ و یا با انجام‌دادن؟ یا با هر سه مورد؟ به‌عنوان انسان، همه ما به طور متفاوتی یاد می‌گیریم. هنگامی که متوجه شدید چه نوع یادگیرنده‌ای هستید، دیگر نیازی به‌صرف زمان زیادی برای مطالعه نخواهید داشت، زیرا روش مطالعه بهتری برای خود پیدا خواهید کرد.

با این اوصاف، ابزارهایی وجود دارد که می‌توانید برای بهینه‌سازی زمان یادگیری خود از آنها استفاده کنید. یکی از راه‌ها استفاده از یک سیستم یادداشت‌برداری قوی است که مرور و آماده‌سازی آزمون را کارآمد می‌کند.

علاوه بر این، اگر شما یک یادگیرنده بصری هستید، نقشه ذهنی می‌تواند راهی عالی برای چیدمان محتوایی باشد که می‌خواهید یاد بگیرید. نقشه‌های ذهنی به شما این امکان را می‌دهد که روابط و سلسله‌مراتب مفاهیمی را که یاد می‌گیرید ترسیم کنید و می‌تواند به درک بهتر محتوا کمک کند.

✅ زمان خود را هوشمندانه مدیریت کنید

یک ساعت مطالعه تقریباً بی‌ارزش است، درصورتی‌که نیمی از آن را صرف اشتراک‌گذاری و ارسال مطالب خنده‌دار برای دوستانتان در اینستاگرام بکنید. اگر از مهارت‌های مدیریت زمان مناسب استفاده کنید، می‌توانید تعداد ساعات موردنیاز برای مطالعه در روز را کاهش دهید. در اینجا چند راه وجود دارد که می‌توانید با استفاده از آن‌ها این کار را انجام دهید:

نکات مدیریت زمان:

  • برای انجام تمام تکالیفتان از یک برنامه‌ریز (نرم‌افزار و…) استفاده کنید: چون به سازماندهی شما کمک می‌کند و شما را روی تکالیفتان متمرکز نگه می‌دارد.
  • اهداف مطالعه کوتاه‌مدت ایجاد کنید: چون این کار پیروزی‌های کوچکی را ایجاد می‌کند که می‌تواند به شما در ایجاد شتاب و تسریع یادگیری مطلب بزرگ‌تر و طولانی‌تر کمک می‌کند.
  • یک لیست اولویت‌بندی داشته باشید که موضوعات مهم مطالعه در بالای لیست قرار داشته باشند: چون این لیست به تعیین آنچه مهم‌تر است کمک می‌کند و تنیدگی مطالب را کاهش می‌دهد تا بفهمید چه کاری باید زودتر انجام شود.
  • تکالیف را به کارهای کوچک‌تر تقسیم کنید: چون این کار اضطراب را نسبت به میزان کار برای انجام‌دادن کاهش می‌دهد
  • سعی نکنید در حین مطالعه چند کار انجام دهید: انجام چند وظیفه به‌صورت هم‌زمان کاربردی نیست و به‌مرورزمان باعث تخلیه ذهنی می‌شود.
  • از به‌وجودآمدن حواس‌پرتی خودداری و جلوگیری کنید: یافتن محیط‌های بدون حواس‌پرتی به تمرکز بر مطالعه‌تان بسیار کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید (معرفی ۵ مورد از بهترین نرم‌افزارهای برنامه‌ریزی روزانه)

✅ به یاد داشته باشید، مغز شما محدودیت‌هایی دارد

از نظر علمی ثابت شده است که مغز روزانه ۳۰ درصد از انرژی ما را مصرف می‌کند. این بدان معناست که شما به حدی می‌توانید برسید که ذهنتان مانند شارژ تلفن همراه که به ۲۰ درصد می‌رسد هشدار دهد. وقتی ذهن شما این‌طور شود و به این محدوده برسد، احتمالاً اطلاعات بیشتری را نمی‌توانید به‌خاطر بسپارید. بهترین راه برای اینکه محدودیت‌های مغز خود را غیرواقع‌بینانه و غیراصولی به چالش نکشید این است که اهمال‌کاری نکنید، هر روز طبق زمان‌بندی اصولی‌تان مطالعه کنید.

بیشتر بخوانید (اهمال کاری / مفهوم و دلایل اهمال‌کاری و استراتژی های غلبه بر آن)

✅ کیفیت بر کمیت

نگران زمان نباشید. جلسه و تایم مطالعه شما هرگز سودمند نخواهد بود اگر به ساعت خیره شده باشید و تمام زمان و وقت را لحظه‌شماری کنید. گفتن اینکه از ساعت ۴ بعدازظهر تا ساعت ۸ می‌خواهید مطالعه کنید، معنایی ندارد اگر در این چهار ساعت چیزی یاد نگیرید.

کاری را که نیاز دارید انجام دهید، مهم نیست چقدر طول می‌کشد. برخی از روزها می‌توانید در ۱۰ دقیقه مطالعه را تمام کنید، در روزهای دیگر ممکن است این کار برایتان شش ساعت طول بکشد. من می‌توانم به شما بگویم که مطمئن شوید حداقل هر روز سه ساعت مطالعه می‌کنید، اما صادقانه نگاه کنیم این به شما کمکی نمی‌کند.

احتمالاً قبل از تایم مطالعه ۶ تا ۸ ساعت را در مدرسه یا کلاس گذرانده‌اید، بنابراین خیره شدن به دیوار به مدت سه ساعت به‌هیچ‌وجه برایتان مفید نیست. اما، یک ساعت مطالعه و سپس چرت زدن است چرا.

همه چیز به کیفیت بر کمیت بستگی دارد. خواندن یک صفحه مطلب را سریع انجام ندهید به این دلیل که با این کار زودتر تمام می‌شود. وقت خود را مدیریت و صرف کنید. به طور کامل آن یک صفحه را بخوانید، نکات کلیدی را برجسته و علامت‌گذاری کنید، سؤالات را در حاشیه یادداشت کنید و کلماتی را که متوجه نمی‌شوید جستجو کنید. این مطالعه واقعی است.

✅ حداکثر ساعتی که باید در روز صرف مطالعه کنم چقدر است؟

در حین مطالعه، زمان را بررسی کنید تا ببینید چه زمانی بازده و کارایتان شروع به پایین آمدن می‌کند. اگر ۴۵ دقیقه پس از مطالعه شروع به ازدست‌دادن تمرکز کردید، سعی کنید هر بار ۴۵ دقیقه مطالعه کنید، سپس هر ساعت ۱۵ دقیقه استراحت کنید.

من شخصاً از تکنیک Pomodoro (پومودرو) استفاده می‌کنم تا برنامه‌ای برای مطالعه آسان ایجاد کنم. این تکنیک از دوره‌های کاری ۲۵ دقیقه‌ای و پس از آن وقفه‌های ۵ دقیقه‌ای استفاده می‌کند. بعد از چهار دوره کاری ۲۵ دقیقه‌ای، نیم ساعت تا یک ساعت استراحت می‌کنید. این به افزایش و ثبات تمرکزتان کمک می‌کند و درعین‌حال به ذهن شما دوره‌های وقفه‌ای مداوم برای استراحت می‌دهد. ماتریس آیزنهاور نیز در زمینه مدیریت زمان و اولویت‌بندی کارها بسیار کاربری است.

بیشتر بخوانید (ماتریس آیزنهاور / اولویت‌بندی وظایف و بهینه سازی زمان)

هرگز از مطالعه ۶ ساعته در هر نوبت به‌صورت متوالی فراتر نروید، این حداکثر مقدار زمانی مداوم است. این مدت زمانی است که کارشناسان معتقدند مغز شما فراتر از حالت سرخ شدن و به عبارتی فراتر از مقدار زمانی هشدار است. هرگز نباید حتی به ۶ ساعت در هر دوره زمانی نزدیک شوید، به‌خصوص اگر از تکنیک پومودرو یا ماتریس آیزنهاور و یا از سیستمی مشابه برای مدیریت زمان مطالعه خود استفاده می‌کنید. در پاسخ به سوالتان درباره اینکه چند ساعت درس بخوانیم این موارد را نیز در نظر داشته باشید.

بر اساس نظرسنجی ملی مشارکت دانشجویی، هر دانشجو به طور متوسط ​​حدود ۱۷ ساعت در هفته را صرف مطالعه برای دروس و کلاس‌ها می‌کند. سعی کنید زمان مطالعه‌تان را در حدود این میانگین نگه دارید و برای اهداف مطالعاتی عادی زیاد یا کمتر پیش نروید. شاید بیشتر از این معقول نباشد. البته بازهم برای دروس و دوره‌های مختلف طبق شناخت خود اما اصولی باید عمل کنید.

✅ در بین کلاس‌ها مطالعه کنید

یکی از بهترین توصیه‌هایی که می‌توانم شخصاً انجام دهم مطالعه و درس‌خواندن در بین کلاس‌ها است. من از تایم‌های استراحت بین کلاس خود به‌عنوان جلسات مطالعه کوچک استفاده می‌کنم. اگر یک ساعت تا کلاس بعدی برای گذراندن وقت داشتم، در بوفه یک دم‌نوش سرد می‌خوردم و بعد جایی برای نشستن و مطالعه پیدا می‌کردم.

می‌توانستم پشت تلفنم بنشینم، شبکه‌های اجتماعی را چک کنم یا با دوستانم وقت بگذرانم، اما از آن‌وقت آزاد به نفع خودم استفاده کردم. اگر آن ساعت را در طول روز مدرسه و دانشگاه به مطالعه اختصاص می‌دادم، پس از اتمام تایم کلاس‌ها، می‌توانستم یک ساعت کمتر برای مطالعه در خانه صرف کنم.

جایی آرام و راحت در محوطه دانشگاه پیدا کنید که بتوانید مطالعه کنید. همچنین می‌توانید از این زمان برای انجام تکالیف استفاده کنید تا زمان بیشتری برای مطالعه در اواخر همان شب باقی بگذارید. همچنین قبل از اینکه به خوابگاه خود برگردید، می‌توانید مقداری از مطالعه یا تکالیفتان را انجام دهید. من می‌دانم که ممکن است پس از چند ساعت گذراندن در کلاس استراحت کردن مطلوب‌تر باشد، اما خود آینده شما از شما به‌خاطر نتیجه مطلوب‌تر تشکر خواهد کرد.

✅ معیار زمانی بستگی به رشته و مبحث شما نیز دارد

یکی دیگر از عواملی که مشخص می‌کند چند ساعت درس بخوانیم، رشته شماست. مثلاً اگر دانش‌آموز کنکوری هستید و برای کنکور مطالعه می‌کنید مطالعه شما وقت‌گذاشتن و ساعات مطالعاتی زیادی را می‌طلبد.

یا اگر کار یا درستان مربوط به مهندسی باشد و رشته شما مهندسی است، احتمالاً ساعات مطالعه بیشتری نسبت به یک‌رشته‌ای مثل عکاسی خواهید داشت (اگرچه آنها نیز زمان مطالعه زیادی خواهند داشت.)

اگر در حال گذراندن دوره‌های عمومی خود در یک دانشگاه هستید، این کار نیز مستلزم مطالعه زیادی است. برای من، زمانی که شروع به مطالعه دروس رشته‌ام کردم، زمان مطالعه‌ام به میزان قابل‌توجهی افزایش یافت. به‌عنوان یک دانشجوی رشته مهندسی نرم‌افزار، به‌جای شرکت در آزمون‌ها، باید بیشتر بر روی طراحی و نوشتن برنامه‌های کاربردی تمرکز می‌کردم.

  • بنابراین، اینکه شما به چند ساعت مطالعه در روز نیاز دارید نه‌تنها به نوع یادگیرنده شما بستگی دارد، بلکه به حجم کاری شما و رشته و دوره تحصیلی شما نیز بستگی دارد.

بیشتر بخوانید (۱۷ نکته برای جلوگیری از خواب آلودگی به هنگام مطالعه)

✅ اگر درس یا دوره تحصیلی شما آسان باشد چه شرایطی وجود دارد و چند ساعت درس بخوانیم؟

نکته دیگری که در حین مطالعه باید به آن توجه کنید این است که هر درسی طبق هر ساعت کلاسی به ۲-۳ ساعت مطالعه نیاز ندارد. این یک قانون سخت و صریح نیست. در عوض، بیشتر یک قانون سرانگشتی است. این موضوع به عوامل دیگری مثل استاد دروس هم‌بستگی دارد.

برای مثال، در دانشگاه، استادی داشتم که هر روز سر کلاس ما را ملزم به یادداشت‌برداری می‌کرد. نکات برجسته در یادداشت‌های ما پاسخ‌های آزمون بود. من هرگز مجبور نشدم برای آن کلاس درس زیادی بخوانم. من فقط باید در کلاس شرکت می‌کردم؛ بنابراین از زمانی که برای مطالعه برای آن درس بعد از کلاس داشتم برای مطالعه دروس سخت‌تر استفاده می‌کردم.

✅ مطالعه بیش از حد زیاد با سلامتی همسو نیست

سلامت جسمی و روانی مهم‌تر از نمرات است، همیشه این را به‌خاطر داشته باشید. در سراسر دوران دانشگاه، اساتیدی داشتم که به من گرفتن مدرک C را بیشتر توصیه می‌کردند و اشتباه نکردند. یک نفر با تمام نمرات الف (A) و یک نفر با تمام نمرات C هر دو در نهایت مدرک یکسانی دریافت می‌کنند. سلامتی خود را فدای نمره حروفی نکنید. هرگز اجازه ندهید درس‌خواندن غیراصولی مانع سلامتی شما شود. وعده‌های غذایی را حذف نکنید یا تمام شب را بیدار نمانید.

بسیاری از دانش‌آموزان یا دانشجویان از قبل یک روز کلاسی کامل از ۸ صبح تا ۵ بعدازظهر دارند بنابراین در چنین شرایطی بیدار ماندن تا ساعات اولیه بامداد هرگز همسو با سلامتی نیست. به‌عنوان یک دانش‌آموز، شما باید سه وعده غذایی در روز بخورید و مقدار مناسبی بخوابید.

اگر قرار است مطالعه باعث حمله اضطرابی به شما شود، ارزشش را ندارد. دانشگاه فشار زیادی بر شما وارد می‌کند، اما نمی‌توانید اجازه دهید که سلامتی شما را بیش از حد تحت‌تأثیر قرار دهد، هرچقدر هم که سخت باشد. بااین‌حال، بسیاری از اضطراب‌های ناشی از مطالعه را می‌توان به‌سادگی با ایجاد یک برنامه مطالعه منسجم و استفاده از تمام منابعی که در دسترس شماست، مانند دستیاران آموزشی و مدرسان، جبران کرد. یس راه‌های زیادی برای پیش رفتن اصولی وجود دارد و اگر واقعاً خواستار نتایج مثبت مطالعاتی همسو با سلامتی‌تان هستید باید در برنامه‌تان تایم‌های استراحت را نیز به‌صورت اصولی وارد کنید. و همچنین دوره‌های مطالعاتی‌تان را کوتاه‌تر و اصولی‌تر پیش ببرید و موارد گفته شده در بالا را مدنظر قرار دهید. اینگونه می‌توانید به این سوال که چند ساعت درس بخوانیم اصولی تر پاسخ دهید.

بیشتر بخوانید (یادگیری مداوم را به یک فرایند روتین برای خود تبدیل کنید)

✅ مطمئن شوید آخر هفته‌تان خالی و آزاد است

برای حفظ سلامت روحی و جسمی خود و رسیدن به‌موقع به میزان آمادگی مدنظر سعی کنید تمام مطالعه خود را در روزهای هفته انجام دهید. یک آخر هفته آزاد با سرگرمی و مراقبت از خود می‌تواند برای پاک‌سازی ذهن و کاهش استرس عالی باشد. با دوستانتان به سالن فوتسال بروید، شهر را بگردید و… و مدرسه و دانشگاه را برای مدت کمی در روز تعطیل فراموش کنید. اجازه ندهید فکر برنامه مطالعاتی ذهن شما را در تایم استراحت روز تعطیلتان نیز مشغول کند نتیجه عکس دارد.

در نتیجه: چند ساعت درس بخوانیم؟

کارشناسان دانشگاه ۲ تا ۳ ساعت مطالعه به‌ازای هر ساعت کلاس گذرانده شده را توصیه می‌کنند. پیروی از این روش می‌تواند منجر به یک روز طولانی برای یک دانشجو یا دانش‌آموز متوسط ​​شود. اگر این روش برای شما مفید باشد، می‌توانید از این روش استفاده کنید، اما در واقع، همه چیز به شناخت شما و نحوه مطالعه شما بستگی دارد.

مغز شما یک محدودیت دارد و شما هرگز نمی‌خواهید از این حد عبور کنید. جلسات مطالعه دیروقت و شبانه در عین خستگی برای شما یا نمرات شما مفید نیست. ذهن شما نمی‌تواند در مدت‌زمان اندک و بدون خواب آن مطالب را درک کند.

دلیلی وجود دارد که در دبستان قبل از آزمون‌های اصلی به شما می‌گفتند که شب راحت بخوابید و صبحانه کامل بخورید. شما هنوز هم باید این کار را انجام دهید، حتی در دانشگاه.

بسیار از دانش‌آموزان و دانشجویان در زمان امتحانات پایان‌ترم به مطالعه شب امتحانی روی می‌آورند. چون در طول ترم روتین و ساعات مطالعاتی صحیح نداشتند بنابراین در این شرایط اگر در طول ترم با شناخت مدل مطالعاتی و زمان بدی صحیح و با برنامه مطالعه شود در پایان‌ترم با چنین شرایطی که نتایج نمراتی و سلامتی مناسبی را در پی ندارد مواجه نخواهند شد.

اگر می‌توانید سعی کنید در بین کلاس‌ها مطالعه کنید. این کار می‌تواند تایم شما را برای مطالعه عصرانه آزادتر کند یا اینکه در صورت نبودن دروس مطالعاتی جایگزین می‌توانید از این تایم برای تفریح و استراحت بیشتر استفاده کنید. تایم استراحت‌های خود را صرف لایک کردن تصاویر در اینستاگرام نکنید، کاری سازنده انجام دهید تا بتوانید عصر و شب خود را با آرامش بیشتری سپری کنید.

هرگز اجازه ندهید درس‌خواندن غیراصولی مانع سلامتی شما شود. وعده‌های غذایی را حذف نکنید یا تمام شب را بیدار نمانید.

سلامتی شما مهم‌تر از گرفتن نمره الف است. هرگز نباید از محدودیت‌های خود عبور کنید، ارزشش را ندارد. البته راستش را بخواهید، اگر هر روز اصولی مطالعه کنید، احتمالاً مجبور نخواهید بود از محدودیت‌های واقعی جسمی و روحی خود عبور کنید.

وقت‌گذاشتن برای آماده‌شدن می‌تواند در نهایت تفاوت ایجاد کند. بهترین دانش‌آموزان و دانشجویان آن‌هایی نیستند که زیاد از حد می‌خوانند. بلکه آنها کسانی هستند که در طول ترم به طور مداوم و با زمان‌بندی مطالعاتی اصولی بر مطالب تسلط پیدا می‌کنند.

شما می‌دانید چه چیزی برای شما بهترین است. همه ما به روش‌های مختلف یاد می‌گیریم. هیچ روش مطالعه کامل و عالی وجود ندارد. هیچ قانون صریح و خشکی در مورد مدت‌زمان مطالعه در هر روز وجود ندارد. مدت‌زمان مطالعه و جواب اینکه چند ساعت درس بخوانیم به شما بستگی دارد. در انتخاب‌های خود عاقلانه عمل کنید و اصولی و واقع‌بینانه پیش بروید.

منبع: theproductiveengineer

اشتراک‌گذاری:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.